Các giai đoạn của bệnh suy tim

Vào năm 2001, Hiệp hội Tim hoa kỳ (AHA) và Trường Đại học tim mạch Hoa Kỳ (ACC) đó đưa ra tiêu chuẩn về các giai đoạn của suy tim.

Giai đoạn I

- Mô tả giai đoạn

Người có nguy cơ cao về khởi phát suy tim, bao gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, hội chứng chuyển hóa, tiền sử dùng thuốc gây độc cho tim, tiền sử nghiện rượu, tiền sử sốt thấp, tiền sử gia đình có mắc bệnh cơ tim

- Điều trị

Tập thể dục đều đặn, bỏ hút thuốc, điều trị tăng huyết áp, điều trị rối loạn lipid máu, bổ rượu và ngừng sử dụng thuốc gây độc cho tim, thuốc ức chế men chuyển angiotensin hoặc chẹn thụ thể angiotensin II có thể được sử dụng nếu bạn có bệnh lý động mạch vành, tiểu đường, tăng huyết áp hay các bệnh lý tim mạch khác, thuốc chẹn thụ thể beta có thể được sử dụng nếu bạn bị nhồi máu cơ tim trước đó.

Giai đoạn II

- Mô tả giai đoạn: người được chẩn đoán là rối loạn chức năng tam thu thất trái nhưng không có triệu chứng suy tim (tiền suy tim), bao gồm những người có nhồi máu cơ tim trước đó, bệnh lý van tim, bệnh lý cơ tim, chẩn đoán được thiết lập khi siêu âm tim phát hiện phân suất tống máu dưới 40%.

- Điều trị: các phương pháp điều trị bên trên cho giai đoạn A, tất cả bệnh nhân nên uống thuốc nhóm ức chế aldosteron nên được sử dụng cho những bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim, thuốc chẹn thụ thể beta và thuốc ức chế aldosteron nên được sử dụng cho những bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim, chọn lựa phẫu thuật sửa chữa động mạch vành và sửa chữa hoặc thay thế van tim có thể được cân nhắc.

Giai đoạn III

- Mô tả giai đoạn: bệnh nhân bị suy tim tâm thu đó được biết và cần thêm các triệu chứng ở hiện tại hoặc trước đây, bao gồm thở ngằn (thở dốc), mệt, giảm khả năng tập thể dục.

- Điều trị: các phương pháp điều trị bên trên cho giai đoạn I, tất cả bệnh nhân nên uống thuốc nhóm ức chế men chuyển angiotensin và thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, các bệnh nhân người Mỹ gốc Phi có thể được kê đơn phối hợp hydralazin/nitrat nếu các triệu chứng dai dẳng, thuốc lợi tiểu (lợi niệu) và thuốc trợ tim digoxin có thể được sử dụng nếu triệu chứng dai dẳng, tiết chế muối (chế độ ăn giảm muối), theo dõi cân nặng, ngừng sử dụng những thuốc có khả năng làm tình trạng bệnh nặng hơn, nếu thích hợp, cụ thể dùng biện pháp đặt máy tạo nhịp 2 buông (2 buồng thất), có thể sử dụng máy khử rung (ICD)

Giai đoạn IV

- Mô tả giai đoạn: bệnh nhân bị suy tim tâm thu và kèm các triệu chứng đang diễn tiến nặng cần phải săn sóc tăng cường.

- Điều trị: các phương pháp điều trị cho giai đoạn I, II, III, bệnh nhân được xem xét để được chọn lựa phương pháp điều trị thích hợp như ghép tim, phấu thuật, truyền tim mạch liên tục.

Một kiểu khó thở của suy tim nữa là khó thở theo tư thế. Bệnh nhân nằm sẽ khó thở hơn ngồi, nằm đầu thấp khó thở hơn nằm  đầu cao. Vì vậy bà con thường thấy những người suy tim nằm ngủ phải kế 2 -3 cái gối hay kê đầu giường lên cao sẽ đỡ khó thở hơn.

Khó thở kịch phát về đêm hay còn gọi la cơn hen tim. Bệnh nhân đang nằm ngủ bỗng thấy khó thở nhiều phải thức dậy, ngồi thở hay đứng dậy thở hổn hển, người bên cạnh có thể nghe khò khè như lên cơn hen 15 -30 phút sau khó thở giảm và sau đó bệnh nhân đi ngủ lại. Một đêm cơn khó thở kịch phát có thể xảy ra một đến nhiều lần, đến mức bệnh nhân không dám ngủ lại phải ngủ ngồi suốt đêm.

Phù phổi cấp là tình trạng khó thở nặng nhất của suy tim. Người bệnh đột ngột lên cơn khó thở, phải ngồi tựa vào gế thở hổn hển, tim tái, và mồ hôi như tắm. Người bệnh hốt hoảng, sợ hãi, cảm giác ngạt thở như sắp chết đuối đến nơi. Nghe phổi thấy ran ẩm dâng lên như thủy triều, người bệnh ho ra đờm bột hang…nếu không được cấp cứu chữa kịp thời có thể tử vong vì suy hô hấp.

Phù chân cũng rất thường gặp. Phù thường từ thấp lên cao. Lúc đầu phù kín đáo ở mu bàn chân, mắt cá chân, nặng hơn có thể tới cẳng chân. Phù mềm, ấn vào lõm, không đau, phù nhiều vào buổi chiều, giảm vào buổi sáng sau một đêm nằm kê chân cao, phù nặng lên nếu bỏ điều trị, ăn mặn, uống quá nhiều nước.

Bài viết được trích trong cuốn sách “chăm sóc bệnh nhân tim mạch”

Tác giả ThS.ĐD. Trần Thị Thuận, một giảng viên lâu năm trong ngành điều dưỡng viết! Được xuất bản bởi nhà xuất bản y học.