Chế độ ăn cho người bệnh suy tim?

- Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn nhạt cho bệnh nhân suy tim. Cần kiêng muối và thức ăn mặn. Tuy nhiên, tùy độ suy tim mà có chế độ ăn nhạt khác nhau (nhạt hoàn toàn, nhạt vừa hoặc nhạt).

- Chế độ ăn nhạt: là trong chế độ ăn chỉ cẩn 400-700mg natri/ngày tương đương 1-2g muối. Trong đó đã có sẵn khoảng 1g muối từ gạo và rau quả của khẩu phần ăn. Vì vậy nên khi chế biến khẩu phần ăn chỉ cần cho 1g muối ăn hoặc 1 thìa con nước mắm/ngày là đủ lượng natri theo yêu cầu.

- Chế độ ăn nhạt vừa: là trong chế độ ăn chỉ cần 800 – 1200mg natri/ngày, tương đương 1-2g muối. Trong đó đã có sẵn khoảng 1g muối từ gạo và rau quả của khẩu phần ăn. Vì vậy nên khi chế biến khẩu phần ăn chỉ cần 1g muối ăn hoặc 1 thìa con nước mắm/ngày là đủ lượng natri theo yêu cầu.

- Chế độ ăn nhạt vừa: là trong chế độ ăn chỉ cần 800 – 1200mg natri/ngày, tương đương 2-3g muối ăn/ngày trong đó đã có sẵn 1g từ gạo và rau quả của khẩu phần ăn nên khi chế biến thức ăn chỉ cần cho 2g muối ăn/ngày hoặc 2 thìa cà phê nước mắm/ngày.

- Chế độ ăn nhạt hoàn toàn: là trong chế độ ăn chỉ cần 200 – 300 mg natri/ngày. Lượng natri/ngày. Lượng natri này đã có đủ trong thực phẩm, do đó khi chế biến khẩu phần ăn cần chú ý: hoàn toàn không dùng muối, mì chính, bột canh, nước mắm và chọn thực phẩm chứa ít natri, chẳng hạn gạo chắng, khoai, củ, rau, quả ngọt, thịt, cá, trứng (ăn ít). Điều cần nhớ là người bệnh tim không nên ăn sữa nguyên kem, đồ hộp, các thức ăn sẵn (nướng, rán, ướp muối, bánh mỳ) vì chứa nhiều muối.

- Tuy nhiên, tùy theo bệnh cảnh lâm sàng mà chỉ định một trong ba chế độ ăn nhạt trên và theo dõi sự đáp ứng của người bệnh để thay đổi từ chế độ khác.

- Ngoài việc hạn chế muối trong chế độ ăn chúng ta cần lưu ý tới việc hạn chế dịch và lượng thức ăn. Người bệnh không nên ăn quá no vì cơ thể sẽ cần một năng lượng lớn để tiêu hóa thức ăn, do đó tim phải làm việc gắng sức. Nên cho người bệnh uống các loại nước trái cây hoa quả ép vì sẽ có nhiều vitamin và uống mỗi lần ít một, không nên uống nhiều nước một lần tăng một thể tích dịch lớn trong cơ thể tăng gánh nặng làm việc cho tim.

- Tuy nhiên ngoài chế độ kiêng muối chúng ta cần lưu ý bổ sung đầy đủ những chất cần thiết cho chế độ ăn của người bệnh, đặc biệt là rau quả tươi, và đồng thời cũng hạn chế mỡ.

- Vì người suy tim thường uống thuốc lợi tiểu do đó mất một phần lớn các chất vi lượng qua nước tiểu nên chúng ta lưu ý cho người bệnh dùng một số loại thức ăn giàu các khoáng và vi lượng như kali (chuối già), calci, magie..(tôm, cua…) với một lượng cân bằng trong mức độ cho phép.

- Người bệnh sẽ phải tuyệt đối bỏ rượu và thuốc lá, hạn chế cà phê, coca…

- Suy tim là một hội chứng lâm sàng do máu bơm ra từ tim không đủ đáp ứng nhu cầu chuyển hóa hàng ngày của cơ thể. Có hai loại say tim: suy tim tâm thu và suy tim tâm trương. Khả năng bóp của tim bị suy giảm trong suy tim tâm thu và thể tích đổ đầy bị suy giảm trong suy tim tâm trương. Khi cơ thể không được cung cấp máu đầy đủ thì các cơ chế thần kinh thể dịch sẽ được hoạt hóa để tới phân bố máu cho phù hợp với hoạt động chức năng của các cơ quan. Có thể coi đây là một cơ chế bù trừ của cơ thể nhưng đến một lúc nào đó, triệu chứng suy tim trên lâm sàng sẽ nặng hơn lên trong quá trình tiến triển của bệnh. Khi cơ chế bù trừ của cơ thể không đáp ứng được các nhu cầu của cơ thể nữa, suy tim chuyển sang giai đoạn mất bù.

Bài viết được trích trong cuốn sách “chăm sóc bệnh nhân tim mạch”

Tác giả ThS.ĐD. Trần Thị Thuận, một giảng viên lâu năm trong ngành điều dưỡng viết! Được xuất bản bởi nhà xuất bản y học.