Hãy thận trọng khi dùng thuốc cảm?

Nếu giờ sau khi uống 2 viên Rhumenol D500 để chữa cảm, chị Nguyễn Thị Thanh Hiền (Thái Hà, Hà Nội) phải vào cấp cứu tại trung tâm chống độc bệnh viện Bạch Mai với các triệu chứng sốc: đâu đầu dữ dội, nôn, đánh trống ngực, huyết áp tăng vọt lên 160/90mmHg.
Ngày nay, có quá nhiều loại thuốc cảm có trong thành phần của nó là phenyl propannolamin. Dù đã được ghi rõ trên nhãn hiệu của thuốc thành phần trên, nhưng vì nhiều lý do, ví dụ như người nhà hoặc ngay chính bản thân người bệnh khi mắc bệnh thông thường lại thường tự mua một vài viên thuốc để uống mà không đi khám bệnh Lý do này có thể đã dẫn đến tử vong cho nhiều người bệnh tim mạch. Họ không biết rằng, nều đã mắc căn bệnh tăng huyết áp, đau thắt ngực…khi uống các loại thuốc cảm có chứa thành phần nói trên đều có thể dẫn đến tình trạng co thắt mạch máu, làm cho huyết áp tăng cao đột ngột…có thể dẫn đến nguy cơ tử vong do đột quỵ, nhồi máu cơ tim…
Thời gian qua, tại cac trung tâm cấp cứu, không ít người bệnh nhân được cấp cứu do nguyên nhân được câp cứu do nguyên nhân này. Có những người bệnh nhân bị cảm cúm, đau đầu, sổ mũi nên muốn dùng thuốc để cải thiện các triệu chứng này. Sau khi đã uống 2 viên và khoảng hai giờ sau cảm thấy đau đầu nhiều hơn trước, nhưng cũng không để ý. Tiếp sau đó lại uống tiếp 2 viên nữa và chỉ sau 30 phút sau, người bệnh cảm thấy đau đầu như bị ép chặt từ hai bên thái mang tai, cảm giác như có “vòng kim cô” trên đầu mình, cái vòng đó cứ tuần tự siết vào rồi thả ra theo nhịp của mạch máu. Cơn đau ngày cáng tăng, choáng váng, buồn nôn, tim đập mạnh, người bệnh mới quyết định đến trung tâm chống độc.
Theo quy định, liều an toàn của phenyl propanolamin là 25 đến 30mg cho mỗi lần sử dụng. Tuy nhiên, nhằm cắt nhanh triệu chứng cảm, nhiều nhà sản xuất đã sử dụng chất này với hàm lượng cao. Chẳng hạn, trong mỗi viên rhumenol D500 có đến 30 mg, trong khi hướng dẫn sử dụng cho phép uống đến 2 viên 1 lần. Các loại thuốc cảm chứa phenyl propanolamin đều ghi và chống chỉ định với người cao huyết áp, huyết khối, mạch vành, cường giáp, đái tháo đường. Ngay cả những người không có vấn đề về tim mạch vẫn bị sốc với liều dùng đúng như hướng dẫn.
Nghiên cứu ban đầu của trung tâm chống độc, tác nhân gây sốc của phenyl propanolamin, một chất có mặt hầu hết các loại thuốc cảm. Do tác dụng co mạch, nó giúp giảm sung huyết niêm mạc mũi, giảm tiết dịch ở cơ quan này. Tác dụng phụ của nó là gây tăng mạch huyết áp với các biểu hiện kể trên.
Ông Phạm Duệ, phó giám đốc trung tâm chống độc cho biết, mấy năm gần đây hầu như tháng nào cũng có một vài người nhập viện do nguyên nhân trên. Các loại thuốc cảm họ dùng đều là nhứng biệt dược phổ biến trên thị trường. Ngoài một số bệnh nhân dùng mầy loại thuốc cảm một lúc ( do uống thuốc này không khỏi lại uống thuốc khác gây quá liều ), đa số dùng đúng như hướng dẫn sử dụng 1-2 viên/lần, ngày 3 đến 4 lần.
Theo ông Pham Duệ do các thuốc cảm hiện nay đang được quảng cáo nhiều, bán không cần đơn, lại loại bỏ triệu chứng cảm nhanh chóng nên người dân rất hay dùng. Nhiều người dùng thuốc này không đỡ đã tự ý đổi thuốc khác uống thêm. Vì vây, ngoài những bệnh nhân đã điều trị ở trung tâm chống độc, chắc chắn còn có nhiều trường hợp khác bị sốc nhưng không được phát hiện. Nếu có đi khám, họ dễ bị chuẩn đoán do nguyên nhân khác vì hiện rất ít bác sĩ biết khả năng gây sốc của thuốc này. Đặc biệt những người trẻ tuổi rất dễ bị nhầm với chứng dị mạng mạch máu. Nếu bị sốc nặng, những trường hợp huyết áp tăng quá mạnh có thể dẫn đến tai biến mạch máu não.
Để đề phòng các tai biến kể trên người dân nên thận trọng khi dùng các thuốc căm, không nên lạm dụng chúng. Những người có tiền sử cao huyết áp và các bệnh tim mạch khác không được dùng các thuốc chứa phenyl propanolamin. Khi có các triệu chứng khác thường cần đến bệnh viên ngay.
Lời khuyên của thầy thuốc:
1.    Các thuốc chứa phenyl propanolamin hiện có tại thị trường Việt Nam như: Rhumenol D500, Decolgen…
2.    Nếu bị cảm cúm người bệnh tăng huyết áp nên dùng một trong các loại thuốc cảm sau: Paracetamol, Efferalgan, Efferalgan – codein, Dafagan, Aspirin…

Tác giả: BS.Thầy Thuốc Quân Y Ưu Tú Quách Tuấn Vinh.

Hãy mua máy đo huyết áp tại http://maydohuyetap.net.vn để kiểm tra huyết áp hàng ngày của bạn! !