Cách tự tiêm insulin bằng bơm tiêm như thế nào?

Hiện này trên thị trường có hai kiểu bơm tiêm, đó là kiểu truyền thống (kiểu cũ) và bơm tiêm đã cải tiến hiện đại hơn.
Bơm tiêm kiểu truyền thống
- Dù insulin ở dạng nào thì việc rút thuốc ra cũng được làm như nhau. Nếu nhìn vào ống tiêm ta sẽ thấy là nó được chia vạch. Bắt đầu từ đầu gắn kim của ống tiêm ta sẽ thấy có 9 vạch nhỏ phía trên, tiếp theo là vạch thứ 10 dài howncos ghi số 10. Mỗi vạch là một đơn vị insulin cho tới 10 đơn vị, ta lại thấy bốn vạch nhỏ liên tiếp nhau rồi đến một vạch đậm hơn chỉ 15, 20, 25…
- Nếu insulin là loại lispro hay thường, thì thuốc sẽ ở dạng trong, nên không cần phải lắc chai. Các loại insulin khác thường đục và cần phải lắc chai vài lần để các phân tử thuốc nhỏ li ti phát tán đều trong chất lỏng.
- Mọi chai thuốc mới đều có nắp mà khi sủ dụng sẽ phải tháo bỏ đi. Khi đã sẵn sàng để tiêm, hãy lau nắp cao su đậy trên miệng chai bằng cồn.
- Rút một lượng khí vào ống tiêm có số đơn vị tương ứng với số đơn vị insulin mà người bệnh cần. Dốc ngược chai thuốc xuống và xuyên mũi kim qua nắp chai cáo su, sau đó bơm hết lượng khí trong ống tiêm vào trai và rút ra lượng insulin cần thiết. Do không khí thế chỗ của insulin, để áp suất trong chai không đổi và chân không cũng không được tạo ra. Hãy kiểm tra chắc chắn là đã có đúng số lượng insulin cần dùng và không có bọt khí trong ống tiêm.
- Trước khi tiêm vào cơ thể, hãy dùng cồn lau vùng da trên tay, ngực, bụng hay bất kỳ nơi nào định tiêm. Hãy đâm thẳng kim vuông góc với da, sau đó ấn sâu vào dưới da. Khi kim đã vào sâu dưới da, hãy đẩy pít tông dần xuống sô 0 để đưa insulin vào cơ thể.
- Nếu cần tiêm hai loại insulin cùng lúc, ta có thể pha trộn trong cùng một ống tiêm để khỏi phải tiêm 2 lần.
Sau đây nhắc lại 10 bước làm cụ thể:
Bước 1: Rửa hai tay sạch bằng nước vòi, lau khô tay.
Bước 2: Kiểm tra chất lượng cẩn thận xem insulin trong lọ có vẩn sợi đục, hoặc  như tuyết bám vào thành lọ hay không? Nếu có, thì dứt khoát bỏ đi không dùng.
Bước 3: Lắc đều lọ insulin, đặt lọ thuốc vào giữa hai bàn tay, sau đó lăn đi lăn lại, dốc ngược lọ thuốc vài lần làm cho insulin trong lọ đảo đều.
Bước 4: Dùng bông thấm cồn lau qua nút cao su củ lọ thuốc. Nếu lọ mới dùng lần đầu thì bỏ lớp platic bọc bên ngoài nút lọ cao su, nhưng tuyệt đối không được lôi nắp cao su lên.
Bước 5. Lấy bơm tiêm và kim tiêm ra, bỏ lớp vỏ báo vệ kim tiêm rồi gắn vào bơm tiêm, sau đó rút dần đầu pitong ngang với vạch ở bơm tiêm, mà lượng insulin cần hút, để rút lượng không khí vào ống tiêm ứng với số lượng thuốc cần dùng.
Bước 6: Cắm kim tim xuyên qua nút của lọ thuốc, đẩy không khí vào lọ.
Bước 7: Dốc nước lọ thuốc vào bơm tiêm khiến mũi kim tiêm nằm dưới mặt thoáng của dung dịch insulin.
Bước 8. Một tay cầm lọ insulin, một tay cầm bơm tiêm và từ từ kéo pitong để insulin chảy vào bơm tiêm cho đến khi đúng vạch liều lượng đã quy định.
Bước 9. Quan sát xem có bọt khí trong bơm tiêm hay không, nếu có thì đẩy hết ra ngoài.
Bước 10. Rút kim tiêm ra khỏi nắp cao su của lọ thuốc, kiểm tra lại một lần nữa liều insulin cần dùng, sau đó là bắt đầu tiêm.
Nếu người bệnh phải tiêm hai loại insulin khác chủng loại, hiện nay trên thị trường cũng đã bán loại insulin hỗn hợp đã trộn sẵn, nhưng trong trường hợp chữa có sẵn thì người tiêm cũng phải tự trộn lấy.
Nếu phải trộn thì từ bước 1-4 giống như  trên, chuyển sang bước 5 trở đi là có sự thay đổi như sau:
Bước 5: Chọc kim tiêm vào nắp lọ thuốc, có hiệu quả lâu dài và bơm không khí vào lọ đúng bằng thể tích của lượng thuốc cần rút ra, nhưng phải chú ý không nên để đầu kim tiêm tiếp xúc với insulin trong lọ, sau đó rút kim tiêm ra.
Bước 6: Rút lượng insulin có hiệu quả nhanh cần dùng, quan sát xem có bọt không khí hay không, nếu có thì tống ra ngoài.
Bước 7: Rút kim tiêm ra khỏi lọ đựng insulin hiệu quả nhanh.
Bước 8: Lắc nhẹ lọ đựng insulin có hiệu quả lâu dài.
Bước 9: Dốc ngược lọ thuốc đựng insulin hiệu quả lâu dài, đâm kim tiêm vào và rút ra lượng insulin cần dùng để trộn.
Bước 10: Rút kim tiêm ra khỏi nút cao su của lọ thuốc.
Bước 11: Sau khi đã chuẩn bị xong, tiến hành tiêm dung dịch insulin hỗn hợp vào vị trí định sẵn trên cơ thể.
Bơm tiêm hiện đại:
- Nhiều nhà sản xuất các dụng cụ y tế trên thế giới đã tìm ra nhiều phương cách để tiêm insulin đơn giản hơn. Loại bơm tiêm insulin hiện đại cũng là một loại hữu dụng. Hoặc là bơm đi kèm với ống chữa đã nạp sẵn, hoặc ống chứa được đặt bện trong bơm giống như các ống mực cũ được dùng đặt trong bút máy. Mỗi ống chứa có từ 1,5 đến 3ml hoặc là NPH, hoặc insulin dạng thường hay lispro hay hỗn hợp NPH với insulin loại thường. Khi cần tiêm, người bệnh chỉ việc quay vòng số đến phân lượng cần dùng. Mỗi đơn vị thuốc ( đôi khi là 2 đơn vị một ) có kèm theo tiếng “click” để người khiếm thị có thể nghe và biết được số đơn vị thuốc.
- Số đơn vị thuốc cũng được hiển thị ở cửa sổ trên thân bơm. Nếu đã lỡ lấy quá nhiều đơn vị thuốc thì buộc người bệnh phải thải bớt nó đi bằng cách đẩy nó ra khỏi kim tiêm. Tùy loại bơm, người bệnh có thể tiêm từ 30 đến 70 đơn vị insulin và cũng có thể thay kim mới khi cần thiết.

Tác giả: Bs. Nguyễn Hồng Hoa - Bùi Trường

Thông tin chi tiết xem thêm tại http://maydohuyetap.net.vn