Cây nhàu

- Tên khoa học Morinda Citrifolia L. họ cà phê Rubiaceae.

Tính vị, công năng: Rễ nhàu có tác dụng thanh nhiệt giải độc.

Lá cây mọc nhiều ở các tỉnh phía Nam…ở nước ta, nhàu mọc nhiều ở những vùng ẩm thấp dọc theo bờ sông, suối, ao hồ, hoặc mương rạch ở khắp các tỉnh miền Nam và một số tỉnh miền Trung. Cây nhàu có thể cao từ 6-8m, lá mọc đối, hình bầu dục, đầu nhọn, dài từ 12-15cm, rộng 6-8cm. Trái nhàu hình tròn hoặc bầu dục, có từng mũi nhỏ. Trái lúc còn non màu xanh lợt, da láng, khi trái chín da chuyển sang màu đen, vị cay, nồng, khó ngủi vì mùi vị khó chịu nên Đông y thường chỉ sủ dụng rễ nhàu hoặc thân cây nhàu thái mỏng để làm thuốc. Rễ nhàu bào ra có màu vàng sậm như màu nghệ, cây nhàu bào ra có màu vàng lợt hơn.

- Theo nghiên cứu của y học hiện đại, quả nhàu có chữa prosertonin nhiều gấp 40 lần so với quả dừa. Khi chất này kết hợp với một enzym nội bào sinh ra xeronin có khả năng giúp tế bào tự sửa chữa và tái tạo.

- Nhàu có tác dụng nhuận trường và lợi tiểu nhẹ, làm êm dịu thần kinh, hạ huyết áp kéo dài, ít gây độc và không gây nghiện.

- Sách Gia y trị nghiệm của lương y Việt Cúc có ghi “rễ nhàu vị đắng, ấm, thông huyết mạch, trừ phong tê nhức mỏi, hạ huyết áp”.

- Trên thực tế, khi dùng độc vị hoặc phối hợp với một số vị thuốc khác, rễ nhau có hai tác dụng đáng lưu y: dưỡng tâm an thần và thông kinh mạch hoạt huyết.

- Tác dụng tự điều chỉnh giữa hưng phấn và ức chế, giữa thần kinh giao cảm và đối giao cảm cũng đã được nhóm nghiên cứu của bắc sĩ Đặng Văn Hồ ghi nhận: “Dựa theo sự quan sát trực tiếp trên người bệnh, chúng tôi nhận thấy thuốc ấy (nước sắc rễ nhàu) tạo nên một sự thoải mãi rất đặc biệt, niềm vui, sự lạc quan, sự minh mẫn trong suy luận và cải thiện tính tình người bệnh”.

- Tính chất điều hòa thần kinh còn thể hiện ỏ hiệu quả của việc điều hòa huyết áp, thuốc sẽ làm hạ huyết áp ở những người huyết áp cao hoặc nâng huyết áp ở những người huyết áp thấp. Trong một số trường hợp sức khỏe quá kém vì áp huyết thường xuyên quá thấp, chúng tôi cũng cho bệnh nhân dùng thuốc rễ nhàu và chỉ thuốc ấy thôi đã gia tăng áp huyết của họ lên 2 hoặc 3 chỉ số.

- Ngoài tác dụng ổn định áp huyết qua cơ chế thần kinh, tác dụng thông kinh hoạt huyết cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc cải thiện tuần hoàn huyết mạch nên rễ nhàu vẫn đang là một vị thuốc nam thông dụng, được dùng phối hợp với những vị thuốc khác để chữa trị các chứng cao huyết áp do bất kỳ nguyên nhân nào.

Ứng dụng chữa huyết áp thấp:

+ Rễ nhàu 20g. Sắc uống ngày một thang, chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

+ Rễ nhàu 20g, nhân sâm 3g. Sắc uống ngày một thang, chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

+ Thân cây nhau 20-30g, sắc uống thay nước trong ngày.

+ Ăn quả nhàu với chút muối.

+ Rễ nhàu 24g, hạt muồng trâu 12g, cối xay 12g, rau má 12g, củ gấu (sao, tẩm đồng tiện) 8g, rể đinh lăng sao thơm 20g, can khương 2g. Đổ 500ml nước, sắc còn 250ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày, uống lúc thuốc còn nóng. Chữa nhức đầu kinh niên, đau nửa đầu.

Nguồn tin từ: Thầy thuốc, bác sĩ quân y ưu tú Quách Tuấn Vinh!