Hoàng liên 3 gai?

- Đặc điểm thực vật: Là loại cây bụi, thường dài 1-1,5cm rộng 5-6mm. Lá thường mọc thành chùm 3-4 lá, có khi tới 8 lá ở một đốt; dưới các chùm lá thường có tới 3 gai nhọn. Hoa màu vàng mọc thành chùm, quả mọng hình trái xoan, trong chứa 3-4 hạt. Cây mọc nhiều ở Lào Cai nhất là ở Sapa, Mường Khương.

- Bộ phận dùng: Thân và rễ cây, đào lấy rễ và chặt thân cây, thái nhỏ, phơi khô.

- Thành phần hóa học: Trong thân và rễ hoàng liên 3 giai đều chứa alcaloid berberin hàm lượng cao 3-4%; rễ có thể tới 5,5%. Ngoài ra còn có palmatin, columbamin, magnoflorin berbamin, oxycanthin, isotetrandrin.

- Tác dụng sinh học: Gần giống tác dụng của vị hoàng liên chân gà

+ Tác dụng hạ huyết áp. Dịch chiết hoàng liên 3 gai có tác dụng hạ huyết áp trên mèo đã gây mê.

+ Tác dụng lợi mật được xác định bời hợp chất berberin.

+ Nâng cao tác dụng thực bảo của bạch cầu. Điều này đã được chứng minh trên lâm sàng trong các trường hợp bạch cầu giảm.

+ Hoàng liên 3 gai có tác dụng ức chế tụ cầu vàng.

- Công dụng: Dùng trong các bệnh tăng huyết áp dẫn đến đau đầu, hoa mắt chóng mặt. Ngoài ra còn dùng để trị bệnh lỵ có thể dùng riêng sắc nước uống hoặc phối hợp với cỏ sữa hoặc vỏ dụt (Nam mộc hương) uống hàng ngày; cũng có thể dùng chữa đau mắt đỏ, chữa đau răng.

- Chú ý:

+ Với tên gọi hoàng liên 3 gai, có một số loại như Berberis wallichiana DC B.Poiretii Schneid.

B.Vernae

B.Polyantha Hemsl

B.Vigetorum Schneid

Các loại này đều chứa alcaloid chính là berberin và đều dùng làm thuốc chữa tăng huyết áp.

+ Khi dùng chữa tăng huyết áp, người ta có thể hãm uống hoặc ngâm rượu nhẹ độ để uống.

+ Ngoài cây hoàng liên 3 gai nói trên, cũng cần quan tâm đến một số loại thổ hoàng liên khác có mọc ở nước ta; đó là cây thổ hoàng liên khác có mọc ở nước ta; đó là cây thổ hoàng liên hoa hay mã vi liên. Trong thân và rễ của chúng cũng có chữa alcaloid ber-berin, hernandizin.

Cũng giống như berberin, hermandizin, có tác dụng ức chế vi khuẩn lỵ. Gần đây người ta còn phát hiện mã vĩ liên có tác dụng chống ung thư. Ngoài ra còn dùng chữa mụn nhọt, ngứa, đau mắt.

Nguồn tin từ: PGS.TS.Phạm Xuân Sinh