Mẫu đơn bì?

- Đặc điểm thực vật: cây cao 1m-1,5m. Là mọc sole thường chia thành 3 là chét; lá chét giữa chia 3 thùng; cuống dài. Hoa mọc đơn độc ở đầu cành, hoa to, đường kính 15-20cm, màu đỏ, tím hoặc trắng mùi thơm.

- Bộ phận dùng: vỏ và rễ.

- Thành phần hóa học: Trong rễ có glycosid gọi là paeonolid chất này bị men thủy phân tạo ra một phenol gọi là paeonol; còn có paeoniforin, tinh dầu 0,15-0,4%, hợp chất steronl, glucose, arabiose, alcaloid và saponin.

- Tác dụng sinh học:

+ Mẫu đơn bì có tác dụng hạ áp trên động vật thí nghiệm. Tác dụng này do chất paeonol gây ra. Có thể tiêm tĩnh mạch với liều 80mg – 120mg/kg thể trọng chó; hoặc cho uống với liều 0,15-1g/kg thể trọng, duy trì liều 3 tuần; tác dụng hạ huyết áp rõ rệt. Ngoài ra mẫu đơn bì còn có tác dụng gây sung huyết tử cung; từ đó đưa lại công năng điều kinh cho vị thuốc.

+ Mẫu đơn bì có tác dụng ức chế nhiều loại vi khuẩn: Trực khuẩn mủ xanh, đại tràng, tụ cầu vàng, trực khuẩn thương hàn, phó thường hàn và một số nấm.

- Công dụng: Mẫu đơn bì dùng để trị bệnh tăng huyết áp đặc biệt tăng huyết áp do gan; bệnh xơ cứng động mạch đáy mắt; tăng nhãn áp. Mẫu đơn bì còn được dùng để chữa các bệnh chảy máu như chảy máu cam, trĩ huyết nôn ra máu. Do công năng hoạt huyết nên được dùng để chữa các bệnh chảy máu như chảy máu cam, trĩ huyết nôn ra máu. Do công năng hoạt huyết nên được dùng để điều hòa kinh nguyệt, các bệnh bế kinh tích huyết, đau xương cốt mà mồ hôi không thoát ra được.

- Chú ý: Cần phân biệt vĩ mẫu đơn bì với rễ cây hoa mẫu đơn thường trồng ở các chùa chiền, lấy hoa thờ cúng.

Nguồn tin từ: PGS.TS. Phạm Xuân Sinh