Ngải tượng?

- Đặc điểm thực vật: Là dây leo mầu xanh. Là hình khiên, mọc sole; đôi khi tròn hay bầu dục. Hoa nhỏ mọc thành tán. Hoa đực cái khác gốc. Quả hình cầu; khi chín có màu đỏ, trong có 1 hạt. Bình vôi có củ rất to, vỏ thường màu nâu, xù xì. Cây bình vôi thường mọc ở vùng núi đá vôi, đôi khi mọc ở cả đất phổ biến là Hòa Bình, Hà Giang, Tuyên Quang.

- Bộ phận thường dùng: Thân củ.

- Thành phần hóa học: Trong củ có chữa các hợp chất ancaloid chính như L.tetrahydropalmatin (rotundin), roemerin. Ngoài ra một số loài bình vôi khác có chữa các hợp chất cepharanthin, corytuberin, dicentrin, sinomenin, sinoacutin…

- Tác dụng sinh học: Ngải tượng có tác dụng hạ huyết áp, an thần, kéo dài giấc ngủ  của chuột khi dùng kèm với thuốc ngủ loại bacbituric. Roemerin một thành phần trong ngải thượng có tác dụng gây tê niêm mạc, an thần, gây ngủ, giãn mạch và hạ huyết áp.

- Công dụng: Ngải tượng có tác dụng an thần, dùng cho người mất ngủ, nếu mất ngủ lâu ngày dùng kem với lạc tiên, tâm liên. Với người tằng huyết áp, có thể hãm ngải tượng uống hàng ngày hoặc phối hợp với cầu đẳng thiên ma, cúc hoa. Ngoài ra còn dùng trị bệnh động kinh điên giản, ho hen, sốt, đau bụng, ly…

- Chú ý:

+ Do nhu cầu dùng ngải tượng ngày càng nhiều nên việc khai thác gần đây rất tùy tiện; đặc biệt người dân tự khai thác để bán ra ngoài; do đó cần phải có kế hoạch bảo vệ và tái sinh cho cây thuốc này.

+ Khi dùng cần gọt bỏ vỏ ngoài thái lát mỏng, phơi khô; hoặc sấy khô (ở nhiệt độ 70 độ C) khi dùng cần sao qua.

+ Ngoài ra bình vôi còn được dùng làm nguyên liệu chiết xuất rotundin làm thuốc an thần “Rotunda”.

Nguồn tin từ: PGS.TS. Phạm Xuân Sinh