Uy linh tiên?

- Đặc điểm thực vật: Thân là dây leo, nhiều cành, hới hóa gỗ, lá kép, thường có 5 lá chét, cuống dài, lá nhẵ hình trứng. Hoa tự mọc ở kẽ lá, có lá bắc phát triển. Quả bế hình trứng dẹt, nhiều lông. Cây mọc nhiều một số tỉnh miền Bắc nước ta như Hà Bắc, Yên Bái, Lào Cai…

- Bộ phận dùng: Rễ

- Thành phần hóa học: Trong rễ Clematis uncinata có saponin tritecpenic mà phần genyl có 3-0-acetyloleanolic. Trong rễ clema-tis hexpetala có saponin hederagenin, strerol, anemonin, ranuculin. Trong rễ Clematis chinensis có protoanemonin.

- Tác dụng sinh học: nước sắc uy linh tiên có tác dụng hạ huyết áp trên chó đã được gây mê. Tác dụng kháng khuẩn; ức chế tụ cầu vàng, lỵ trực khuẩn.

- Công dụng: Rễ uy linh tiên được dùng để trị các bệnh đau nhức xương khớp, chân tay tê dại đau đầu ( thiên đầu thống). Ngoài ra còn dùng chữa viêm gan hoàng đản, viêm họng viêm amidan. Rễ tươi chữa bệnh giun chỉ, liều 80g dưới dạng thuốc sắc uống liền 5 ngày. Ngoài ra còn được dùng trị bệnh viêm thận phù nề và bệnh tăng huyết áp do gan thận.

- Chú ý: cần phân biệt với cây bạch hạc cũng có tên là uy linh tiên nam. Điểm khác nhau cơ bản là rễ uy linh tiên tạo thành một chùm đen giống như bộ râu ông lão; do lẽ đó mà vị thuốc có tên “râu ông lão”. Khi dùng chỉ cần rửa sạch đất cát nằm sâu trong gốc, cắt đoạn, phơi khô, sao khô, là dùng được.

Nguồn tin từ: PGS.TS. Phạm Xuân Sinh