Bệnh động mạch vành tim, những phương pháp chẩn đoán mới?

- Khi động mạch vành tim bị hẹp làm giảm khả năng cung cấp oxy cho cơ tim gây cho cơ tim thiếu máu; chính vì vậy dẫn đến hiện tượng bệnh nhân thấy đau ngực, nặng ngực, đau nhói như kim châm, như có ai lấy tay bóp lấy quả tim…Hiện tượng trên các bác sĩ gọi là: thiếu máu cơ tim cục bộ đó là tình trạng cung cấp oxy của động mạch vành tim không đáp ứng được như cầu sử dụng oxy của cơ tim. Có thể do: nhịp tim nhanh do hở van động mạch chủ, do hàm lượng oxy máu bị nhiễm độc oxy cacbon, thiếu máu nặng…mà nguyên nhân gây ra 90% là do xơ mỡ động mạch gây hẹp động mạch vành tim, làm tắc nghẽ và lưu lượng máu đến cơ tim bị giảm.

- Để nhình được những vùng cơ tim bị thiếu máu hoặc chỗ động mạch vành bị hẹp, hiện nay nhờ tiến bộ y học trên thế giới cũng như nước ta đã dùng nhiều phương pháp thăm dò không chảy máu, X-quang để có thể chẩn đoán một cách chính xác vị trí tổn thương động mạch vành và nhờ đó giúp cho việc điều trị hiệu quả hơn trước đây rất nhiều.

- Dùng đồng vị phóng xạ thallium 201, Rabidium…tiêm vào mạch máu rồi dùng một gama đo độ phóng xạ ở cơ tim. Nơi nào cơ tim được cung cấp máu đầy đủ thì nơi đó đạm độ phóng xạ cao sẽ cho ảnh mảu đỏ; Nơi nào thiếu màu hồng nhạt hoặc vàng hoặc trắng. Căn cứ vào màu sắc đã quy định ta có thể xác định được vùng cơ tim bị tổn thương.

- Chụp X-quang động mạch vành tim có thuốc cản quang là phương pháp thông dụng nhất và có giá trị chẩn đoán cao, cho phép xác định hình thể của động mạch vành tim, các chỗ hẹp của động mạch vành nhờ các tư thế chụp khác nhau: Nghiêng, trước, trái, phải…thuốc cản quang được bơm vào từng nhánh động mạch vành trái, phải do chỗ nào hẹp, tắc sẽ thấy rõ trên màn hình giúp cho điều trị chính xác.

- Chụp X-quang cắt lớp điện toán (CT-Scaner) và cộng hưởng từ hạt nhân (MRI) phương pháp này cho phép đánh giá tình trạng co bóp của cơ tim để xác định các vùng bị thiếu máu khi siêu âm cơ tim, bằng phương pháp dùng chùm tia siêu âm có thể quan sát trên màn hinh tình trạng co bóp của từng vùng cơ tim qua hình ảnh 2 buồng tim, 4 buồng tim và cắt ngang cơ tim để đánh giá vận động của từng vùng (16 vùng theo phân loại của hiệp hội siêu âm Hoa Kỳ-1989) có tim có thể bị giảm vận động, bất động, hoặc loạn vận động hay không.

- Ghi điện tim đồ 24 giờ, 48 giờ theo phương pháp Holter được các thầy thuốc đánh giá cao vì có thể theo dõi được sự biến đổi điện tim suốt ngày và đêm, vào lúc làm việc, lúc nghỉ ngơi, lúc căng thẳng, lúc thu giãn..Phát hiện kịp thời các dấu hiệu thiếu máu cơ tim cục bộ xảy ra ban đêm khi bệnh nhân đang ngủ.

- Nghiệm pháp gắng sức: cũng dựa trên phương pháp ghi điện tim đồ gắng sức có thể phát hiện ra vùng thiếu máu cơ tim. Đó là phương pháp cho bệnh nhân gắng sức theo nhiều cách khác nhau để tăng hoạt động của tim, vì thế cơ tim có nhu cầu oxy cao hơn, mà nếu động mạch vành không cung cấp đủ oxy thì sẽ xuất hiện các dấu hiệu bất thường trên điện tim. Có nhiều nghiệm khac nhau, nhưng trong các bệnh viện thường dùng nghiệm pháp gắng sức trên xe đạp. (xe đạp đặc biệt làm cho nghiệm pháp này). Bệnh nhân ngồi trên xe đạp, đạp với mức gắng sức tăng dần (30, 60, 90, 120w…) mỗi lần gắng sức kéo dài 3-5 phút ghi điện tim sau mỗi gắng sức. Nghiệm pháp được coi là dương tính (+) tức là có bệnh lý về động mạch vành khi bẹnh nhân có đau thắt ngực, huyết áp tăng, mạch nhanh, điện tim thay đổi ở một số chuyển đạo.

- Những phương pháp thăm dò trên dùng để tìm ra bệnh, các bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác giữa một bệnh nhân bị bệnh động mạch vành tim, thiếu màu cục bộ cơ tim với những bệnh lý khác và từ đó điều trị đúng và giúp bệnh nhân khỏi những cơn đau tim hoặc ngăn ngừa tiến triển của bệnh như nhồi máu cơ tim, suy tim.

Nguồn tin từ: Máy đo huyết áp

Tác giả: TS.BS.Nguyễn Thị Chính “Chủ nhiệm khoa tim mạch-bệnh viện Hữu Nghị”